امگا ۳ و نقش حیاتی آن در سلامت زنان باردار و شیرده

  25 آذر 1398

مطالعات انجام شده در موسسه‌های علمی نشان می‌دهد اسیدهای چرب امگا ۳ که در بدن ماهی به وفور یافت می‌شود برای رشد کامل مغز انسان در طول دوران جنینی و دو سال اول زندگی کودک بسیار ضروری هستند. چربی امگا ۳ برای رشد کودک به قدری لازم است که اگر مادر و جنین کمبود این ماده را داشته باشند، ممکن است سیستم عصبی و ایمنی کودک هیچوقت به رشد کامل نرسیده و در نتیجه باعث اختلالات ناشناخته‌ای در سیستم‌های حسی یادگیری و ایمنی برای تمام مدت عمر گردد.

 امروزه با توجه به افزایش فراگیر اختلالات در سیستم‌های حسی یادگیری و ایمنی در جامعه بشری دیگر نمی‌توان این سوال را نادیده گرفت که کمبود فراگیر این ماده غذایی چه اثری در تخریب سلامتی مردم خواهد داشت. همچنین جای سوال است که آیا شیوع بیماری‌های دوران جنینی و کودکی از قبیل عفونت پوستی و رشد بیش از حد قارچ‌ها، عفونت‌های مزمن گوش، حلق و بینی و نیز اختلالات حسی از قبیل فعالیت بیش از حد و رفتار جنون آمیز، همه و همه ریشه در کمبود مواد غذایی به ویژه در کمبود اسیدهای چرب امگا ۳ دارند یا خیر؟!

غذاهای حاوی امگا 3

شیر خشک و امگا ۳

دکتر دونالد رودین در کتاب مشهور خود به نام پدیده امگا ۳ موضوع را به طور آشکار بیان می کند و می نویسد: اگر مادر درست تغذیه کند هیچ چیزی با شیر مادر که ماده ‌ای غذایی و ایمنی‌بخش است قابل مقایسه نخواهد بود. جنین مادری که تحت مراقبت‌های غذایی مناسب قرار گیرد از اسیدهای چرب ضروری و مشتقات متعدد آن به طور کامل برخوردار شده و رشد مغز و بافت‌هایش سریع‌تر خواهد بود. شیر مادر عوامل ضد باکتری‌ مهمی را نیز در خود دارد که در شیر گاو و یا در غذاهای تولید شده یافت نمی‌شود.

در حال حاضر مشخص شده است حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد کودکان ۲ ماهه از شیر خشک تغذیه می‌کنند و ۷۵ الی ۸۰ درصد تمام کودکان ۴ ماهه نیز همین‌طور هستند. در گذشته شیرخشک‌های تجاری فاقد امگا ۳ بودند و نوزادان به دلیل کمبود این ماده دچار مشکلاتی می‌شدند. امروزه بسیاری از شرکت‌های تولیدکننده به غنی‌سازی ترکیب محصول خود با این ماده مغذی پرداخته‌اند.

مقایسه شیر مادر با سایر مواد غذایی

  • شیر مادر ۵ برابر اسیدهای آراشیدونیک و ۲/۵ برابر اسید EPA – eicosapenctaenoic acid بیشتر از غذاهای غیر طبیعی دارد.
  • شیر مادر ۳۰ برابر DHA – Docosahexaecoic acid بیشتر از غذاهای غیر‌طبیعی دارد و اگر مادران در دوران شیردهی ماهی بیشتری در وعده‌های غذایی خود مصرف کنند این مقدار به حداکثر خود خواهد رسید.
  • در مقایسه با شیر مادر غذاهای غیر طبیعی، سلینیوم و بیوتین کمتری دارند.
  • متأسفانه شیر بسیاری از مادران در کشور ما در یک رژیم غذایی متعادل دارای مقادیر زیادی اسیدهای چرب و درصد پائینی از امگا ۳ می‌باشند.

 اثرات مصرف ماهی در میزان امگا ۳ شیر مادر

تحقیقاتی در مارس ۲۰۰۳ در مایوکلینیک بر روی ۱۹ زن باردار عادی که تحت رژیم غذایی عادی بودند نشان داد که همگی کمبود چربی امگا ۳ و در حد خفیف‌تری کمبود امگا ۶ داشتند. تحقیقی دیگر بر روی زنان اسکیمو (اینوویت) در مقایسه با زنان کانادایی نشان داد که کمبودهای مشابهی در شیر این مادران کانادایی تحت مراقب وجود دارد. آنچه که مسئله را پیچیده می‌کند عبارت است از تمایل فراگیر زنان برای اجرای برنامه‌های کاهش وزن، که مطابق آن زنان مجبورند از تمام چربی‌ها پرهیز کنند.

موضوع نگران‌کننده اینجاست که در طول سه نسل گذشته (از زمان پیدایش روغنهای تصفیه شده) بیشتر مردم از مواد غذایی مناسب برای رشد کامل برخوردار نیستند.

امگا 3 در ماهی و تن ماهی

فواید امگا ۳ برای بدن

قسمتی از مغز که امگا ۳ موجود در بدن ماهی بر آن تأثیر می‌گذارد، بخش توانایی یادگیری اضطراب و افسردگی و درک شنوایی و بینایی است. همچنین چربی‌های امگا ۳ به حفظ تعادل سیستم خود ایمنی کمک می‌کند و به نظر می‌رسد که تعداد کودکان زیادی با بیماری‌هایی نظیر آلرژی و اختلالات پوستی وجود دارند.

شواهد دیگری وجود دارد که چربیهای امگا ۳ باعث رشد سریع در یک کودک ۷ ساله کم رشد که از کمبود این چربی رنج می‌برد گردید .
از آنجایی که رشد و تکامل اعضای بدن انسان انسان در رحم مادر و دو سال اولیه زندگی شکل می‌گیرد لذا باید عاقلانه عمل کرد و به توصیه‌های محققان توجه کرد. آنها پیشنهاد می‌کنند که مصرف ماهی در این دوره بیشتر باشد تا چربی مهم مانند امگا ۳ در هر بارداری مصرف‌شده و از مصرف چربی‌های تصفیه شده و هیدروژنه در این دوران بحرانی خودداری شود.

وجود یافته‌هایی از این قبیل در مقالات تحقیقی چنین محققان محافظه کاری، ما را نسبت به آینده آگاه می‌سازد. اگر با نگاهی دقیق‌تر به اطراف خود نگاه کنید متوجه می‌شوید کودکانی که در رژیم غذایی خانواده آنها مصرف ماهی و چربیهای امگا ۳ بیشتر است از شادابی و سرزندگی بیشتری برخوردارند.
کمبود چربیهای امگا ۳ و ۶ باعث کاهش تولید شیر و در مقابل مصرف ماهی موجب افزایش تولید شیر در زنانی که برای تغذیه کودکانشان شیر کافی ندارند می گردد .

بسیاری از مراکز توصیه می‌کنند زنان باردار و شیرده حداقل ۲ بار در هفته از ماهی‌های پرچرب استفاده کرده و در صورت در دسترس نبودن ماهی، از کنسرو تن ماهی استفاده کنند تا اطمینان حاصل شود که چربیهای امگا ۳ و ۶ به اندازه کافی مصرف شده است.

آیا جیوه موجود در ماهی برای زنان باردار مضر است؟

تا اینجا به یقین رسیدیم که وجود ماهی و فرآورده‌های آن برای سلامتی مادر و کودک بسیار مهم است اما وجود مقادیر اندکی جیوه در بدن ماهی‌ها موجب نگرانی خانم‌های باردار شده و تمایل به حذف این ماده مهم از رژیم غذایی خود دارند؛ در حالی که اداره غذا و دارو آمریکا (FDA) و آژانس حفاظت از محیط زیست (EPA) می‌گویند زنان باردار با خیال راحت می توانند تا ۱۲ اونس ( ۳۴۰ گرم ) از غذاهای دریایی در هفته بخورند.
خوردن انواع غذاهای دریایی که دارای جیوه پایین و اسیدهای چرب امگا ۳ بالا هستند مانند ( ماهی آزاد، ماهی تن ،کولی، ساردین، شاه ماهی، ماهی قزل آلا و …) تا ۳۴۰ گرم در هفته مشکلی ندارد. پس با اطمینان در صورت نداشتن حساسیت به این ماده غذایی، از خواص بی‌نظیر آن بهره‌مند شوید.

0 0 رای ها
امتیاز دهی
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
Top
فرآورده های شیلاتی بندرعباس